André Mosis introductiepagiana
André Mosis - Kingbotho


De ontwikkeling van Marronkunst







Terug naar de beginpagina

Terug naar Kennis over de Marronkunst en - cultuur


De ontwikkeling van Marronkunst
De kunstvormen van de Marrons kwamen na het vredesverdrag van 1760 snel in ontwikkeling.

De boeken die over Marronkunst zijn geschreven beperken zich bijna geheel tot het houtsnijwerk. Sommigen geven een summiere vermelding over kalebassen en kleding. De versiering van de huid door middel van littekens wordt terloops ook aan de orde gesteld. Marron-houtsnijwerkkunst is volgens velen de enige kunstuiting die onder de niet-Marrons enige status bereikt heeft.

In de traditionele Marronsamenleving is kunst alledaags en zichtbaar op bijna alle gebruiksvoorwerpen.
We kunnen spreken van:
  • kunst in het dorp
  • kunst op de rivier
  • kunst op het lichaam
  • kunst op kledingstukken / textielbewerking
  • kunst in het bos
  • binnenkunst
  • buitenkunst
  • kunst voor de levenden
  • kunst voor de gestorvenen
  • mannenkunst bij uitstek
  • vrouwenkunst  bij uitstek
  • muziek- en danskunst
  • kunst vervaardigd uit natuurmateriaal
  • kunst vervaardigd uit geïmporteerde voorwerpen
  • etc.
Aandachtspunten voor lezingen over de traditionele kunst van de Marrons.
  • Laat Afrika voorlopig aan een kant
  • Neem marronage als uitgangspunt voor het ontstaan van een nieuwe volkscultuur
  • Houd rekening met de formatieperiode van de diverse stammen
  • De strijd van de Marrons tegen de koloniaalmogendheden duurde van 1650 tot 1760. Het heeft dus 110 jaar geduurd voordat er een akkoord is bereikt.
  • De vredesverdragen zijn daarom de allerbelangrijkste bewijzen voor de Marrons over hun historische strijd tegen het kolonialisme.
  • Structurering en opbouw van een autonome maatschappij
  • Politieke verhoudingen met de diverse Overheden in Paramaribo
  • Ontsluiting Binnenland
  • Onderwijs met een dubbele bodem
  • Urbanisatie  /  " Brain Drain "
  • De trek naar de Stad met als gevolg, Integratie in Paramaribo
  • Migratie en aanpassing in Nederland
Verwijzing:
Voor geboorte, volwassenwording, inwijdingen en andere thema's uit het dagelijkse leven van de Marrons, kunnen we een kijkje nemen bij Stichting Sabanapeti. In Siboga, tijdschrift voor Bosneger cultuur en geschiedenis kunt u lezen over alle facetten van de Marroncultuur. 

Als de Marrons ervoor kiezen om hun cultuur zelf naar buiten toe te dragen ook middels lezingen, moeten ze de juiste personen uitzoeken om over een bepaald onderwerp te praten.

Begrippen waarmee rekening moet worden gehouden:

Cultuur: kent geen directe vertaling in de Marrontalen. De Marrons praten over "un gaansama sani". Dat wil zeggen het geheel aan normen en waarden van hun voorouders.

Muziek: er bestaat geen woord in de Marrontalen dat muziek betekent.
De Marrons praten over pee, een veel omvattend begrip. Pee betekent spelen, muziekopvoering, een instrument bespelen, grappen maken en sussen.

Een zanger(es) of percussionist, een danser(es) wordt peeman genoemd.
Een percussionist (bespeler van ritmische drums) wordt doonman genoemd.
Dansers en zangers worden respectievelijk aangeduid met dansiman en singiman.
Dansi-uman  en singi-uman: danseres en zangeres.

Begrafenis: betekent eventueel beli. Maar beli  is veel meer dan alleen maar een dooie begraven. Een letterlijke vertaling gaat hierbij niet op.

Nieuwe begrippen die geïntegreerd zijn in de Marronsamenleving in Paramaribo en in Nederland:
  • Festival
  • Tentoonstelling / Expositie
  • Toneel
  • Regisseur
  • Band / Kaseko  / Aleke / Kawina / .......
  • Wandelmarsgroep
  • Politieke partij
  • Propaganda voering
  • Kerken en voorgangers van kerken, etc.
  • Lezing
  • discusieren
  • Etc.
Tembe als voor beeld van een Marronkunstvorm met herkenbare aspecten.
  • Het symbolische aspect: de betekenis van de symbolen
  • Het functionele aspect: waar het voor dient
  • Het esthetische aspect: wat men mooi vindt
  • Het technische aspect: hoe men het doet
  • Het educatieve aspect: hoe men het leert en overdraagt
  • Het financiële aspect: wat kost dat en wat moet het opbrengen
KingbothoArtStudiO
Haverschmidtstraat 96, 2522 VT Den Haag
Mobiel: 06 57014641
E-mail: andre.mosis@gmail.com
All content including sound files & images are protected under international copyright laws, including all laws pertaining to intellectual property.
If you want to use one of the files, please contact André Mosis by email or telephone.
laatste aanpassing: 10 mei 2014